Resultaten expert meeting duurzame mobiliteit

IMG_5754

11 jun Resultaten expert meeting duurzame mobiliteit

Het Urban Gro Lab organiseerde op 3 juni een expert meeting waarvoor een interessante mix van praktijkexperts, wetenschappers en studenten uit Groningen en het buitenland werd ontvangen in de Raadzaal van het stadhuis. Het thema van de dag was duurzame mobiliteit, waarbij de innovaties die Groningen in de afgelopen decennia heeft behaald centraal stonden.

Na een korte introductie van Wendy Tan (RUG), werd door Hans Vissers (Stadsadviseur Bereikbaarheid, Gemeente Groningen) een kritisch historisch overzicht gegeven van de Groningse innovaties. Dr. Arnim Wiek, van Arizona State University School of Sustainabity gaf hierop vervolgens een reflectie. Daarbij putte hij uit de lessen die hij en zijn studenten tijdens hun excursie in Groningen en de rest van Nederland hadden opgedaan. Tenslotte was er tijd voor een uitgebreide discussie tussen de aanwezigen over het onderwerp: duurzame mobiliteit.

Duurzame mobiliteit?
In de groep waren aanhangers van twee stromen met een andere definitie van duurzame mobiliteit. Bij sommigen staan technologische innovaties centraal als oplossing voor onze onduurzame omgeving, zoals elektrische en zelf-rijdende auto’s en alternatieve energiebronnen. Anderen zien een integratie van ruimtegebruik en mobiliteit om gedrag te veranderen als essentieel om meer economische vitaliteit en kwaliteit van de leefomgeving te verkrijgen. Het is gemakkelijk om enthousiast te worden van nieuwe gadgets zoals de zelfrijdende auto van Google, maar dat is slechts een deel van een duurzame oplossing voor milieu, maatschappij en economie.

De Groningse aanpak
Als Hans Vissers meer vertelt over de ontwikkeling van Groningen in de tweede helft van de 20ste eeuw, wordt  duidelijk dat de locatie van de stad een belangrijke rol heeft gespeeld. De regionale centrumfunctie en relatieve afstand tot de Randstad hebben bijgedragen aan de manier waarop vernieuwende concepten zijn geïntroduceerd met betrekking tot de verkeersstromen en multimodaliteit in de stad. Het Verkeerscirculatieplan van 1977 betekende dat eindelijk onnodig autoverkeer uit de binnenstad werd gehouden. In combinatie met een sterke politieke wil en visie werd zo in Groningen de basis gelegd voor een van de beste fietssteden van Nederland, met ondertussen een modal share van 60% voor fietsers.

Vanaf eind jaren ’80 begon de behoefte aan meer vitaliteit in de binnenstad te groeien. Deze noodzaak zorgde voor nieuwe plannen (bijvoorbeeld het programma Binnenstad Beter in 1993), zoals het inrichten van voetgangerszones en het aanbrengen van meer samenhang in de (winkel)structuur. Tegelijkertijd werd de binnenstad nieuw leven ingeblazen door herbestemming van gebouwen en experimentele architectuur met respect voor de oude stadsstructuren. Belangrijk in de integrale aanpak was ook de locatiekeuze van bijvoorbeeld de Euroborg en het UMCG. Door deze in de compacte stad te plaatsen kon het multimodale netwerk behouden blijven in het nieuwe millennium.

Nu is de stad begonnen met een volgende fase, waarbij het stationsgebied en de dienstregelingen van het openbaar vervoer vernieuwd en verbeterd worden om aan de toekomstige vraag vanuit stad en regio te kunnen voldoen. Dit programma, geleid door de samenwerkingsorganisatie Groningen Bereikbaar, zal de Groningse mobiliteitsaanpak tot 2020 bepalen.
IMG_5802
Wondermiddel
Gevraagd naar de vitale ingrediënten van de Groningse mobilteitsaanpak, noemt Hans de volgende zaken:

  • Probeer nieuwe dingen: onderneem actie en kijk wat er gebeurt
  • Locatie: doordat Groningen relatief geïsoleerd is, is implementatie noodzakelijk, maar ook eenvoudiger
  • Visionairs: sterke politieke wil en leiders
  • Publiek: neem het publiek mee in het proces om de discussie op gang te brengen

De context die de Groningse mobiliteitstransitie mogelijk maakte is wel zeer verschillend van de huidige situatie. Door de economische neergang en de vastgoedcrisis is planning behoudender en wordt er vaker gewerkt met noodoplossingen. Dat betekent niet dat duurzaamheid vervangen moet worden met pragmatisme, maar wel dat er geen wondermiddel is. Duurzame mobiliteitsoplossingen moeten context-specifiek en  op maat ontwikkeld worden.

Oorlog voeren
In relatie tot de herinrichtingsopgave van Avondale (Arizona) gaf Arnim Wiek een korte reflectie op het bezoek van de ASU School of Sustainability aan de stations Hoogezand-Sappemeer, Europapark en Groningen Centraal. Hij bracht daarbij de volgende punten naar voren over de strijd die nog gevoerd moet worden in Avondale:

  •  Duurzaamheid: in de Nederlandse planningstraditie heeft altijd de compacte stad centraal gestaan, maar op een gegeven moment moeten we meten en evalueren wat daarvan de bijdrage aan duurzaamheid is.
  •  Lokaal en regionaal: hoewel de stad Groningen het erg goed doet met betrekking tot duurzame vervoersmiddelen, doet de regio het in vergelijking met Europese gemiddelde niet geweldig.

De studenten uit Arizona waren vooral geïnteresseerd in de wijze waarop bepaalde visies in Groningen zijn ontstaan. Eén student beschreef het proces als het voeren van een oorlog, met verschillende gevechten tegen ´tegenstanders´ als autogebruik en autocultuur. Hans Vissers waarschuwde voor te veel strijd tegen auto´s. Deze zijn deel van het multimodaal netwerk, maar moeten goed ingepast worden waar ruimtegebrek is. Mario Sabel (EnergyExpo) verdedigde autoliefhebbers en stelt een minder confronterende houding voor met behulp van marketing en branding. EnergyExpo onderwijst over het maken van ‘Schoon, Schoner, Schoonst’-keuzes in hun vervoer. Dat betekent dat stap-voor-stap minder gebruik wordt gemaakt van auto’s en fossiele brandstoffen.

Houd Groningen in de gaten!
Groningen rust niet op zijn lauweren. Plannen worden ontwikkeld om de geode bereikbaarheid en vervoersmodaliteit te behouden en te verbeteren. Zowel de fiets en het fietsparkeren als het openbaar vervoer spelen daarin een belangrijke rol. Groningen is zo niet alleen een voorbeeld voor wat mogelijk is op het gebied van duurzame mobiliteit, maar ook voor wat er nog komen gaat.

Auteurs: Wendy Tan & Just Verhoeven

Geen reactie's

Sorry, het is niet mogelijk om te reageren.